Mengapa Filem Lama Nampak Terlalu Laju?

Masa lalu tidak bergerak sepantas itu. Dalam banyak filem lama, pejalan kaki kelihatan berjalan tergesa-gesa dan kereta meluncur pantas kerana imej dirakam pada kadar lebih perlahan daripada kadar tayangan sekarang. Kesan ini bukan sekadar jenaka visual: kehidupan biasa boleh kelihatan kelam-kabut, kekok dan anehnya berbeza daripada kehidupan masa kini.

Penyimpangan bermula apabila kadar bingkai tidak sepadan. Kamera merakam turutan imej pegun, manakala tayangan menukarkan bingkai tersebut menjadi gerakan yang kelihatan hidup. Apabila filem yang dirakam pada 16 bingkai sesaat ditayangkan pada 24 bingkai sesaat, gerakan menjadi 50 peratus lebih pantas: langkah biasa bertukar menjadi langkah tergesa-gesa, dan gerak perlahan selesai sekelip mata. Kadar rakaman bukan sentiasa tetap. Kamera era filem bisu sering dikendalikan dengan engkol tangan, dan kadar rakaman berbeza antara produksi, malah kadangkala dalam filem yang sama; tiada satu tetapan universal yang dapat memulihkan setiap adegan.

Pemulihan memerlukan pertimbangan, bukan angka ajaib. Ahli arkib boleh meneliti rekod kamera, salinan filem yang masih ada dan gerakan dalam adegan untuk menganggarkan kelajuan tayangan yang sesuai. Namun, perubahan kadar tidak dapat mengembalikan setiap perincian: kabur gerakan sudah terakam dalam setiap dedahan, manakala bingkai berulang atau bingkai baharu yang dijana boleh menghasilkan artifak tersendiri. Kesannya melangkaui hiburan. Imej yang dipercepat boleh menjadikan pekerja seperti karikatur dan jalan-jalan di tempat jauh sebagai tontonan lucu, sekali gus mengaburkan rentak kehidupan sebenar penduduk. Di layar, kelajuan masa sebahagiannya ditentukan oleh pihak yang menetapkan projektor.

Loading...